ผู้เขียน หัวข้อ: การใช้ ไม้ยมก ๆ  (อ่าน 352 ครั้ง)

administrator

  • Administrator
  • Hero Member
  • *****
  • กระทู้: 1445
    • ดูรายละเอียด
การใช้ ไม้ยมก ๆ
« เมื่อ: 21/06/17 »
การใช้ ไม้ยมก ๆ

อาศัยความรู้ครูท่านบอกไว้ ศ.จำนงค์ ทองประเสริฐ ราชบัณฑิต เขียนถึงเรื่องการใช้เครื่องหมายไม้ยมก พร้อมยกตัวอย่างเข้าใจได้ง่าย ดังนี้

ตามปกติเครื่องหมาย "ยมก" หรือ "ไม้ยมก" นี้ ใช้เขียนหลังคำ วลี หรือประโยค เพื่อให้อ่านซ้ำคำ วลี หรือประโยคอีกครั้งหนึ่ง ความจริงก็เป็นเรื่องของการย่นเวลาในการเขียนนั่นเอง

แต่เมื่อท่านได้กำหนดเครื่องหมายนี้ขึ้นมาแล้ว ท่านก็กำหนดวิธีใช้ไว้ด้วย เพียงแต่ในสมัยก่อนเราไม่ค่อยได้เผยแพร่ให้รู้กันทั่วไปอย่างแพร่หลายเท่านั้น จึงปรากฏว่าใช้กันไม่ค่อยถูก

เช่น ข้อความว่า "สี่แยกปทุมวันวันนี้รถติดมาก" ก็มักจะเขียนกันเป็น "สี่แยกปทุมวันๆ นี้รถติดมาก" คำว่า "วัน" คำหลังใช้ไม้ยมกแทน อย่างนี้ใช้ไม่ได้ หรือโจทย์เลขในหนังสือเลขคณิต จะปรากฏข้อความเช่น "แบ่งเงินให้เด็ก 5 คน ๆ ละ" ฯลฯ "คน" ตัวหลังก็ใช้ไม้ยมกแทน เป็นอย่างนี้แทบทุกเล่ม

ทั้งนี้ จากที่คณะกรรมการกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการใช้ภาษาไทยแห่งราชบัณฑิตยสถานได้เคยมีความเห็นร่วมกันว่า ในภาษาไทยโดยทั่วๆ ไป ไม่จำเป็นจะต้องใช้เครื่องหมายวรรคตอน เพราะเรามีเว้นวรรคเล็กวรรคใหญ่อยู่แล้ว

แต่ในด้านวิทยาศาสตร์หรือกฎหมาย ถ้าไม่ใช้เครื่องหมายวรรคตอนเลยอาจทำให้ตีความผิดได้มากทีเดียว เพราะฉะนั้น ท่านจึงได้วางหลักเกณฑ์ไว้ว่า ถ้าหากจะใช้ ก็ควรใช้ให้ถูก

ในบรรดาเครื่องหมายเหล่านั้น มีเครื่องหมายยมก หรือไม้ยมก รวมอยู่ด้วย และท่านได้วางหลักเกณฑ์ไว้ดังนี้

ยมก หรือไม้ยมก ใช้เขียนหลังคำ วลี หรือประโยค เพื่อให้อ่านซ้ำคำ วลี หรือประโยคอีกครั้งหนึ่ง ตัวอย่าง เด็กเล็กๆ อ่านว่า เด็กเล็กเล็ก / ในวันหนึ่ง ๆ อ่านว่า ในวันหนึ่งวันหนึ่ง / แต่ละวัน ๆ อ่านว่า แต่ละวันแต่ละวัน / มีเสียงตะโกนว่า "ไฟไหม้ ๆ" อ่านว่า มีเสียงตะโกนว่าไฟไหม้ ไฟไหม้

หมายเหตุ

1.คำที่เป็นคำซ้ำ ต้องใช้ไม้ยมกเสมอ เช่น สีดำๆ เด็กตัวเล็กๆ

2.ห้ามใช้ไม้ยมกในกรณีต่อไปนี้

2.1 เมื่อเป็นคำคนละบทคนละความ ตัวอย่าง "ฉันจะไปปทุมวัน ๆ นี้" ผิด ต้องเขียนเป็น "ฉันจะไปปทุมวันวันนี้" "เขาเคยมาทุกวัน ๆ นี้ไม่มา" ผิด ต้องเขียนเป็น "เขาเคยมาทุกวัน วันนี้ไม่มา" "เขาซื้อหมู 5 กิโล ๆ ละ 40 บาท" ผิด ต้องเขียนเป็น "เขาซื้อหมู 5 กิโล กิโลละ 40 บาท"

2.2 เมื่อรูปคำเดิมเป็นคำ 2 พยางค์ ที่มีเสียงซ้ำกัน ตัวอย่าง นานา (ซึ่งเป็นคำบาลี) เช่น นานาชาติ นานาประการ จะจะ (เป็นคำวิเศษณ์) เช่น เขียนจะจะ ดำนาจะจะ

2.3 เมื่อเป็นคำคนละชนิดกัน ตัวอย่าง คนคนนี้เป็นคนดี (คน คำหน้าเป็นคำนาม คน คำที่ 2 เป็นลักษณนาม) นอกจากนี้ก็เป็นพวกคำประพันธ์พวกกลบทต่างๆ บางทีท่านก็กำหนดให้ใช้ไม้ยมกแทนคำที่ออกเสียงซ้ำกัน

สำหรับการเขียน พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน ทั้งฉบับพ.ศ.2525 และฉบับ พ.ศ.2542 เขียนไม้ยมกโดยเว้นวรรคทั้งหน้าและหลังไม้ยมก เช่น "สิ่งที่เป็นเส้น ๆ หุ้มยวงขนุน" และ "ติด ๆ กัน" รวมถึงหนังสือ หลักเกณฑ์การใช้เครื่องหมายวรรคตอนและเครื่องหมายอื่นๆ หลักเกณฑ์การเว้นวรรค

หลักเกณฑ์การเขียนคำย่อ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 6 กำหนดหลักเกณฑ์ว่าให้ "เว้นวรรคเล็กหน้าและหลังเครื่องหมายไปยาลใหญ่ ไม้ยมก เสมอภาคหรือเท่ากับ" เช่น "วันหนึ่ง ๆ เขาทำอะไรบ้าง"

ไม้ยมกไม่ใช่อักษร แต่มักจะจัดรวมไว้ในหมวดหมู่อักษรไทย เพื่อความสะดวกในการดูภาพรวมของอักษรและเครื่องหมายที่ใช้ในการเขียนหนังสือไทย

ที่มา คอลัมน์รู้ไปโม้ด....หนังสือพิมพ์ข่าวสด